جزیره قشم

 

جزیره قشم

موقعیت جغرافیایی:

جزیره قشم از توابع استان هرمزگان که یکی از بزرگترین جزایر خلیج فارس است، دارای آب و هوای گرم و خشک ساحلی میباشد. طول جزیره 115 کیلومتروعرض آن از 10کیلومتر تا 35 کیلومترووسعت تقریبی آن1600 مترمربع است ، اکثر نواحی آن کوهستانی ومرتفعترین نقطه ی آن قله ی کوه بوخو با ارتفاع  397 مترمیباشد. جزیره ی قشم در جنوب غربی بندر عباس ودر نزدیکی تنگه ی هرمز واقع شده است، جزایر اطراف آن عبارتند از: جزیره ی هرمزدر شمال شرقی ، جزیره ی لارک در شرق ، جزیره ی هنگام در جنوب و جزایر تنب بزرگ وتنب کوچک در جنوب غربی. مرکز شهرستان قشم بندر قشم بوده که به بندر عباس نزدیک است ودیگر شهر های آن بندر سوزا ، بندر لافت ، باسعید وشیخ حسن میباشند.

 

زمین شناسی:

در ادامه ی چین خوردگیهای زاگرس (حرکات کوهزایی و خشکی زایی زاگرس در دوران سوم زمین شناسی ((ترشیاری)) به صورت چینهای طاقدیس و ناودیس در کف خلیج فارس ، بر آمدگی های طاقدیسی مرتفع باعث به وجود آمدن جزایر متعددی از جمله جزیره ی قشم در نزدیکی سواحل ایران شده اند. بیشتر سواحل قشم از نوع صخره ای ، ظاهری خشن و دارای شیب تند یا نسبتا تند هستند ، اغلب این سواحل پرتگاهی نقش دریا بار های زنده و فعال را دارند ، رسوبهای ساحلی از نوع کنگلومراوقلوه سنگ است که در حاشیه ی دریابارها قابل مشاهده هستند. در جزیره ی قشم گنبد های نمکی نیز به چشم میخورد.

 

تنوع گیاهی:

در قسمت وسیعی از خط ساحلی جزیره جنگلهای مانگرو دیده میشوند ، بین جزیره قشم وسواحل جنوب کشور(حوالی بندر خمیر) که منطقه ی حفاظت شده ی حرا نامیده میشود این جنگل ها فراوان هستند، جنگلهای مانگرو ترکیبی از چند گونه ی گیاهی است که بر روی سواحل گلی رشد میکنند ، مهمترین گونه ی آن درختان حرا  هستند که در نواحی جزرومد دریا انتشار دارند. در نواحی تپه ماهوری ساحلی جزیره نیز خلنگ زارهای خشکی پسند  به صورت پراکنده وجود دارد. درختانی نظیر لول ، پرخ،کرت (در زبان محلی) و...را در اغلب نواحی جزیره میتوان مشاهده کرد. درخت بیدار نیز در اطراف منازل و باغها (غیر بومی) کاشته میشود.

تنوع جانوری:

گونه های جانوری که در جزیره زندگی میکنند متنوع هستند و خاص نواحی گرمسیری میباشند. حدود 4یا5 گونه عقرب شامل عقرب زرد ، عقرب سیاه وعقرب حفار در جزیره یافت میشوند که 3 گونه از آنها بسیار خطرناک هستند. حشرات متنوعی را میتوان در جزیره یافت. در سواحل ماهیهای خوراکی و تزئینی به فراوانی دیده میشوند.خزندگان جزیره شامل سوسمارهایی از نوع جکو،مار جعفری ،کبرای بیابانی ،پله مار، طلحه مار، مار قیطانی و... پرندگان شامل اگرت ساحلی ، خوتکا ، انواع حواصیل ، کشیم گردن سیاه و.. .پستانداران شامل جوجه تیغی ، خفاش ، جربیل ، موش سیاه ، تشی ، خرگوش ، روباه ، جبیر و در آبهای عمیق حاشیه ی جزیره انواع نهنگ و دلفین را میتوان دید.

گردش علمی در ایران (جزیره قشم) /اطلاعات علمی/ سال بیستم/ شماره ی پی در پی 320/ ماهنامه اردیبهشت1385/

تهیه کنندگان : شیما ترحمی _ نوشین عبداله پور